KERKÜK – Irak Türkmen Gazeteciler Cemiyeti Dış İlişkiler Sorumlusu Dr. Kürşat Çavuşoğlu, Kerkük’ün tarihî ve kültürel mirasının korunması gerektiğini belirterek, kentteki çok sayıda tarihî yapının bakımsızlık, tahribat ve yanlış restorasyon uygulamaları nedeniyle tehdit altında olduğunu savundu.
“Kerkük, her köşesi tarih kokan bir Türk ilidir” başlıklı değerlendirmesinde Çavuşoğlu, Kerkük’ün yüzyıllardır Irak Türkmenlerinin kültür merkezlerinden biri olduğunu ifade etti.
Kerkük’ün kimliğinin yalnızca nüfus yapısıyla değil, tarihî mimarisi, mahalleleri, kültürel yaşamı ve edebiyatıyla da değerlendirilmesi gerektiğini belirten Çavuşoğlu, kentte Türk kültürünün izlerini taşıyan çok sayıda tarihî yapı bulunduğunu kaydetti.
Çavuşoğlu, Kerkük Kalesi, Gök Kümbet, Uryan Camii, Hasan Pakiz Camii, Seyit Necip Tekkesi, Fuzuli Mescidi, Kilciler Pazarı, Nakışlı Minare ve Camisi, Kerkük Redif Kışlası, Kapalı Çarşı, Kırdar Hanı ve Çarşısı ile Taşköprü gibi yapıların kentin tarihî dokusunun önemli unsurları olduğunu belirtti.
“Kerkük Kalesi Türkmenlerin sembolü”
Kerkük Kalesi’nin Irak Türkmenleri açısından özel bir öneme sahip olduğunu vurgulayan Çavuşoğlu, kalenin tarih boyunca kentin önemli yerleşim merkezlerinden biri olduğunu ifade etti.
Kalenin Ağalık, Hamam ve Meydan olmak üzere üç mahalleden oluştuğunu ve geleneksel Türk evleriyle önemli bir mimari dokuya sahip olduğunu aktaran Çavuşoğlu, özellikle 1990’lı yıllarda kalede gerçekleştirilen yıkımların tarihî dokuda büyük kayıplara yol açtığını ileri sürdü.
Çavuşoğlu, Saddam Hüseyin döneminde kalenin boşaltıldığını ve sonraki yıllarda çok sayıda geleneksel ev ile tarihî yapının yıkıldığını belirterek, bu sürecin Türkmenlerin kaledeki tarihî izlerini önemli ölçüde ortadan kaldırdığını savundu.
“Eserler acil restorasyon bekliyor”
Kerkük’te günümüze ulaşan tarihî yapıların önemli bölümünün de bakım ve restorasyona ihtiyaç duyduğunu belirten Çavuşoğlu, özellikle Gök Kümbet, Danyal Peygamber Camii, Ulu Camii ve Kilciler Pazarı’na dikkat çekti.
Gök Kümbet’in 14. yüzyıldan kalan önemli yapılardan biri olduğunu ifade eden Çavuşoğlu, 2009 yılında gerçekleştirilen müdahalede yapının özgün mimarisinin değiştirildiğini öne sürdü.
Danyal Peygamber Camii’nin tarihî minaresinin de tahribata maruz kaldığını belirten Çavuşoğlu, Kerkük Kalesi içerisindeki Ulu Camii ile Kilciler Pazarı’nın ise ihmal ve bakımsızlık nedeniyle korunmaya ihtiyaç duyduğunu kaydetti.
“Tarihi eserlerin kimlikleri vardır”
Kerkük’teki tarihî eserlerin yalnızca mimari yapılar olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Çavuşoğlu, bu yapıların kentin tarihî ve kültürel hafızasının bir parçası olduğunu ifade etti.
Çavuşoğlu, Kerkük’teki tarihî mirasın korunmasının Irak Türkmenlerinin kültürel hafızasının gelecek kuşaklara aktarılması açısından önem taşıdığını belirterek, ulusal ve uluslararası kurumları kentin tarihî eserlerinin korunması konusunda daha fazla sorumluluk almaya çağırdı.
Çavuşoğlu ayrıca Kerkük’ün tarihî geçmişi ve Türkmenlerin kentteki kültürel varlığına ilişkin değerlendirmelerinde İngiliz yönetimi döneminden Gertrude Bell ve Arnold T. Wilson’ın bazı ifadelerine de atıfta bulundu.
Irak Türkmen Gazeteciler Cemiyeti Dış İlişkiler Sorumlusu Dr. Kürşat Çavuşoğlu’nun değerlendirmesinde, Kerkük’ün tarihî eserlerinin korunması ve gelecek nesillere aktarılması çağrısı öne çıktı.
