Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK), Alanya'da düzenlenen 6. Küresel Medya Çalıştayı'nın ardından Türk medyasının geleceğine yönelik 15 maddelik sonuç bildirgesini kamuoyuyla paylaştı. Bildirgede basın özgürlüğü, gazetecilerin mesleki hakları, ekonomik sürdürülebilirlik, dijital yayıncılık ve yapay zekâ kullanımı gibi önemli konularda karar ve öneriler yer aldı.
Yerel Medya, Yaygın Medya, Dış Medya ve Dijital Medya Meclisi toplantılarında gazetecilik sektörünün ekonomik, hukuki, teknolojik ve etik sorunları kapsamlı şekilde değerlendirildi. Katılımcılar, gazetecilik mesleğinin itibarının korunması ve medya kuruluşlarının güçlendirilmesi konusunda ortak görüş bildirdi.
Meslek Birliği Yasası için çalışmalar sürecek
Sonuç bildirgesinin en önemli başlıklarından biri Basın Meslek Birliği Yasası oldu. Gazetecilik mesleğinin hukuki statüsünün güçlendirilmesi, mesleki hakların güvence altına alınması ve sektörde ortak standartların oluşturulması amacıyla yasa çalışmalarının sürdürüleceği açıklandı.
KGK, söz konusu düzenlemenin basın özgürlüğünün güvence altına alınması açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
Medyada ekonomik sürdürülebilirlik vurgusu
Bildiride yerel, ulusal ve dijital medya kuruluşlarının ekonomik sorunlarının çözülmesi için yeni destek ve gelir modellerinin geliştirilmesi istendi.
Resmî ilan, reklam ve abonelik gelirlerinin adil dağıtılması gerektiği belirtilirken Anadolu medyasının büyük yayın kuruluşları karşısında dezavantajlı duruma düşmesine neden olan uygulamaların yeniden değerlendirilmesi talep edildi.
Basın İlan Kurumu (BİK) verileri ile Google Analytics ölçümleri arasındaki farklılıkların giderilmesi ve ölçüm kriterlerinin şeffaflaştırılması da gündeme getirildi.
Dijital platformlar ve telif hakları gündemde
Google, YouTube, Facebook ve diğer dijital platformlarda içerik üreten medya kuruluşlarının gelirlerden daha adil pay alabilmesi gerektiği ifade edildi.
Gazetecilerin hazırladığı haber, fotoğraf ve görüntülerin izinsiz kullanımının önlenmesi için telif haklarını koruyan yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi istendi.
Basın özgürlüğü ve gazetecilerin hakları korunmalı
Çalıştayda gazetecilerin siyasi, ekonomik ve kişisel baskılardan uzak şekilde görevlerini yerine getirmesi gerektiği vurgulandı.
Gazetecilerin iş güvencesi, ücretleri, sosyal hakları ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi çağrısında bulunuldu. Basın kartı uygulamalarının adil ve objektif kriterlerle yeniden değerlendirilmesi de talepler arasında yer aldı.
Genç gazetecilerin sektöre kazandırılması amacıyla üniversiteler ve medya kuruluşları arasındaki iş birliğinin artırılması önerildi.
Yapay zekâ kullanımına ortak kurallar
Bildirgenin dikkat çeken başlıklarından biri de gazetecilikte yapay zekâ kullanımı oldu.
Haber üretiminde yapay zekâ teknolojilerinin yaygınlaşması nedeniyle doğrulama, şeffaflık, kaynak güvenliği ve insan denetimini esas alan ortak ilkelerin hazırlanması önerildi.
Bu kapsamda gazetecilere yönelik eğitim programları düzenlenmesi ve ardından mesleki bir rehber yayımlanması gündeme alındı.
KGK'dan uluslararası iş birliği kararı
88 ülkede temsilciliği bulunan KGK, uluslararası mesleki iş birliklerini geliştirme ve gazeteci kartlarının uluslararası kurumlarda geçerliliğine yönelik girişimlerde bulunma kararı aldı.
Gazetecilere yönelik hukuki süreçlerin ve hak ihlallerinin takip edilmesi, medya kuruluşları arasında dayanışmanın güçlendirilmesi ve etik gazetecilik ilkelerinin yaygınlaştırılması da bildirgede yer aldı.
"Daha özgür ve güçlü bir medya için mücadele sürecek"
KGK, sonuç bildirgesinde temel hedefinin özgür, güçlü, ekonomik açıdan sürdürülebilir, etik değerlere bağlı ve kamuoyunun güvenini kazanmış bir medya yapısı oluşturmak olduğunu belirtti.
Çalıştayda ortaya konulan önerilerin takipçisi olunacağı, ilgili kurum ve kuruluşlarla görüşmeler yapılarak uygulanabilir kararların somut çalışmalara dönüştürülmesinin hedeflendiği bildirildi.
