Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK), Afyonkarahisar’da gerçekleştirdiği yerel medya istişare toplantısının ardından gazetecilik mesleğinin geleceğine ilişkin önemli kararlar aldı. Toplantıda Basın Meslek Birliği Yasası, yerel basının ekonomik sorunları, dijital yayıncılıkta telif hakları ve “Terörsüz Türkiye” süreci ele alındı.
KGK Yönetim Kurulu tarafından kamuoyuyla paylaşılan sonuç bildirisinde, gazetecilik mesleğinin saygınlığının korunması, medya sektöründeki sorunların çözülmesi ve halkın güvenilir habere ulaşma hakkının güçlendirilmesi için çalışmaların kararlılıkla sürdürüleceği vurgulandı.
Basın Meslek Birliği Yasası için çalışma başlatıldı
Toplantının önemli gündem maddelerinden biri, gazetecilik mesleğine yönelik kapsamlı bir yasal düzenleme yapılması oldu.
Gazetecilerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi, özlük haklarının korunması ve medya sektöründeki dağınıklığın giderilmesi amacıyla Basın Meslek Birliği Yasası’nın çıkarılması gerektiği konusunda görüş birliğine varıldı.
Özellikle internet ve dijital medyada yaşanan hızlı gelişmelerin beraberinde getirdiği mesleki ve etik sorunlara dikkat çekildi.
KGK tarafından hazırlanan Basın Meslek Yasası taslağının Adalet Bakanı Akın Gürlek’e sunulduğu bilgisi de toplantıya katılan il temsilcileriyle paylaşıldı. Düzenlemeye ilişkin ortak çalışma yapılmasının gündemde olduğu belirtilirken, yasama sürecinde TBMM’nin ilgili komisyonlarıyla temas kurulması kararlaştırıldı.
“Terörsüz Türkiye” sürecine destek
Toplantıda, Türkiye’nin gündemindeki “Terörsüz Türkiye” süreci de değerlendirildi.
KGK il temsilcileri, terörün sona erdirilmesi, toplumsal birlik ve beraberliğin güçlendirilmesi, demokratik standartların geliştirilmesi ve Türkiye’nin daha müreffeh bir geleceğe taşınması açısından sürecin önemine dikkat çekti.
Sonuç bildirisinde, devlet kurumlarının yürüttüğü çalışmalara destek verildiği belirtilerek KGK’nın “Tek devlet, tek bayrak, tek vatan, tek millet” ilkesi doğrultusunda faaliyetlerini sürdüreceği ifade edildi.
Basın İlan Kurumu ile ortak projeler geliştirilecek
Yerel medya ile Basın İlan Kurumu arasındaki ilişkilerin de ele alındığı toplantıda, kurumun yerel basının desteklenmesi ve gelirlerinin artırılmasına yönelik çalışmalarından duyulan memnuniyet dile getirildi.
Yerel medya kuruluşlarının daha güçlü bir ekonomik ve mesleki yapıya kavuşması amacıyla Basın İlan Kurumu ile ortak projeler geliştirilmesi, eğitim programları ve mesleki gelişim faaliyetleri düzenlenmesi konusunda görüş birliğine varıldı.
Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Abdülkadir Çay’a yerel medyaya gösterdiği ilgi ve destek nedeniyle teşekkür edilmesi kararlaştırıldı.
Yerel basının ekonomik sorunlarına çözüm çağrısı
Toplantıda yerel basının karşı karşıya bulunduğu ekonomik güçlükler de kapsamlı şekilde değerlendirildi.
Katılımcılar, yerel medya kuruluşlarının faaliyetlerini sürdürebilmeleri için gelir kaynaklarının güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Kamu kurum ve kuruluşlarının gerçekleştirdiği icra ilanları, doğrudan temin ve davetiye usulüyle yapılan ihaleler ile ilan zorunluluğu bulunmayan alımlarda daha şeffaf bir sistem oluşturulması istendi.
İhalelerin kamuoyunu bilgilendirecek şekilde gerçekleştirilmesinin kamu kaynaklarının verimli kullanılmasına, israfın önlenmesine ve rekabetçi fiyatların oluşmasına katkı sağlayacağı vurgulandı.
Dijital platformlara telif ve vergilendirme çağrısı
Toplantının dikkat çeken başlıklarından biri de gazetecilerin ürettiği içeriklerin dijital platformlar ve yapay zekâ uygulamaları tarafından kullanılması oldu.
KGK, Google, Microsoft, Yandex, ChatGPT, Gemini ve Meta gibi platformların gazetecilik içeriklerinden yararlanmasına karşılık medya kuruluşlarının yeterli ekonomik karşılık alamadığını savundu.
Arama motorlarının algoritma değişikliklerinin internet sitelerinin reklam gelirlerini olumsuz etkilediğine dikkat çekilen bildiride, dijital platformların vergilendirilmesi ve haber içeriklerini kullanan şirketlerin medya kuruluşlarına adil ödeme yapmasının sağlanması istendi.
Radyo ve televizyonların telif hakları konusunda birden fazla meslek birliğiyle muhatap olmak zorunda kalmasının da sorun oluşturduğu belirtilerek telif ödemelerinin tek merkezden yürütülebileceği bir sistem önerildi.
Telif bedellerinin reklam gelirleriyle orantılı olarak tahsil edilmesi ve ilgili hak sahiplerine dağıtılması gerektiği ifade edildi.
Konuyla ilgili taleplerin ilgili bakanlıklara iletilmesi kararlaştırıldı.
KGK: Mesleki mücadelemiz kararlılıkla sürecek
Küresel Gazeteciler Konseyi Yönetim Kurulu, toplantı sonunda yayımladığı bildiride gazetecilik mesleğinin saygınlığını korumaya ve medya sektörünün sorunlarına çözüm üretmeye devam edeceklerini açıkladı.
KGK’nın Türkiye’de ve yurt dışında yürüttüğü faaliyetlerle Türk medyasının uluslararası alandaki etkinliğini artırmayı, mesleki dayanışmayı güçlendirmeyi ve gazetecilerin haklarını geliştirmeyi hedeflediği vurgulandı.
Konsey, halkın doğru, güvenilir ve tarafsız bilgiye ulaşma hakkının güçlendirilmesi için çalışmalarını sürdüreceğini kamuoyuna duyurdu.
