Hükümet, “Earned Settlement” (Kazanç Temelli Yerleşim) modelini uygulamaya koymayı planlıyor. Standart ILR (Süresiz Oturma İzni) süresi çoğu rota için 5 yıldan 10 yıla çıkabilir. Mevcut Birleşik Krallık sakinlerine uygulanıp uygulanmayacağı hâlen kamu danışması aşamasında. Yeni Göçmenlik Kuralları yürürlüğe girmeden ILR’de değişiklik yapılmayacak. Reformlar, başvuru sahipleri ve işverenler için planlama belirsizliğini artıracak.
Hükümetin Açıklamaları
2 Şubat 2026’da Westminster Hall’da yapılan tartışmada, Göç ve Vatandaşlık Bakanı hükümetin ILR’deki mevcut süresel yaklaşımı terk ederek katkı, entegrasyon, göçmenlik yasasına uyum ve İngilizce dil yeterliliğine dayalı bir sistem getirmeyi planladığını açıkladı. Bu adım, 2026-2030 arası öngörülen yerleşim hacimleri ve konut ile kamu hizmetleri üzerindeki baskılar nedeniyle gündeme alındı.
Standart süre 10 yıl olarak belirlense de bazı kategorilerde (Britanya vatandaşı eş, ebeveyn ve çocuklar ile Britanya Ulusal (Denizaşırı) vize sahipleri) 5 yıllık rota korunacak. Geçiş düzenlemeleri ve geriye dönük uygulama hâlen kamu danışmasına tabi.
Yeni kurallar yürürlüğe girmeden, mevcut ILR rotaları ve süreler geçerliliğini koruyor.
İşçi Partisi’nin Endişeleri
İşçi Partisi Milletvekili Tony Vaughan, hükümetin planlarının beş yıllık yerleşim rotasına göre hayatını planlamış göçmenler için “kuralları değiştirmek” anlamına geldiğini belirtti. Vaughan, retrospektif reformların güven ihlali olacağını ve mevcut kurallara göre yaşamlarını inşa etmiş kişilerin haklarının korunması gerektiğini vurguladı. Özellikle sağlık ve bakım sektörlerinde çalışanların bekleme sürelerinin 15 yıla kadar çıkabileceğini söyledi.
Tartışma boyunca birçok milletvekili Vaughan ile aynı görüşü paylaştı. İşçi Partisi Milletvekili Barry Gardiner, değişikliklerin finansal etkilerine dikkat çekti; bir ailenin mevcut kurallar çerçevesinde 28.726 £ vize ve harç ödediğini, yeni kurallar uygulanırsa bu maliyetin 43.000 £’u aşabileceğini belirtti.
Başvuru Sahipleri ve İşverenler İçin Riskler
- Başvuru sahipleri, ILR’ye yaklaşırken mevcut beş yıllık kurallar çerçevesinde başvuru yapmayı değerlendirmeli.
- Rotanın ortasında olanlar, yeni kuralların geriye dönük uygulanabileceğini göz önünde bulundurmalı. Kariyer, mülk ve aile planlamalarında belirsizlik riskini dikkate almak önemli.
- İşverenler, uluslararası çalışanlarının kalıcılığı ve sponsorluk maliyetlerini yeniden planlamak zorunda kalabilir. Uzun rotalar ek vize başvuruları ve Immigration Skills Charge maliyetlerini artırabilir.
Uzman Yorumu
“Eğer ‘Earned Settlement’ reformları uygulanırsa, Birleşik Krallık’ta uzun dönem ikamet kriterleri kökten değişecek. Başvuru sahipleri için belirsizlik, artan mali yük ve iş gücüne bağlı riskleri beraberinde getiriyor. İşverenler açısından ise uluslararası çalışanların kaybı, artan sponsorluk maliyetleri ve işe alımda rekabetin azalması gibi ciddi sonuçlar doğurabilir. Şu anda yapılacak en kritik adım, kamu danışması sürecine aktif katılım; bu, mevcut ikamet edenlerin haklarının korunması için en doğrudan fırsat.”
