Avrupa Ajansı (AVA) – Londra İngiltere’de genç işsizliğiyle mücadele kapsamında işverenlere yönelik yeni vergi teşvikleri gündeme geldi. Eski İşçi Partisi Bakanı Alan Milburn tarafından hazırlanan bağımsız raporda, 25 yaş altındaki gençlerin istihdamını artırmak için işverenlerin ödediği Ulusal Sigorta (National Insurance – NI) primlerinin kademeli olarak azaltılması tavsiye ediliyor.
Resmî verilere göre, Birleşik Krallık’ta 16-24 yaş grubunda yaklaşık bir milyon genç ne eğitim görüyor ne de çalışıyor. İngiltere’de NEET (Not in Education, Employment or Training) olarak tanımlanan bu gençlerin iş gücü piyasasına kazandırılması, hükümetin öncelikli sorunları arasında yer alıyor.
İlk Adım Perakende ve Konaklama Sektöründe
Salı günü tamamı yayımlanacak raporda, vergi indirimlerinin öncelikle perakende, konaklama ve yiyecek-içecek sektörlerinde uygulanması öneriliyor.
Söz konusu sektörler, eğitim ve istihdam dışında kalan gençlerin iş bulduğu alanların yaklaşık yüzde 40’ını oluşturuyor.
Raporda, 21-24 yaş grubundaki çalışanlar için işverenlerin Ulusal Sigorta primi ödemeye başladığı yıllık kazanç eşiğinin 5 bin sterlinden 10 bin sterline çıkarılması da öneriler arasında bulunuyor.
Mevcut sistemde işverenler, 21 yaşından küçük çalışanlar ve 25 yaş altındaki çıraklar için yıllık kazançları 50 bin 270 sterlini aşmadığı sürece NI primi ödemiyor. Ancak çırak olmayan 21-24 yaş grubundaki çalışanların yıllık kazançlarının 5 bin sterlini aşan kısmı üzerinden yüzde 15 oranında işveren primi alınıyor.
Bu düzenleme, dönemin Maliye Bakanı Rachel Reeves'in Nisan 2025'te işveren prim oranını yüzde 13,8'den yüzde 15'e yükseltmesi ve ödeme eşiğini 9 bin 100 sterlinden 5 bin sterline düşürmesinin ardından yürürlüğe girmişti.

İşverenler Artan Maliyetlerden Şikayetçi
Nottingham kentinde üç kuaför salonu işleten Collette Osborne, artan istihdam maliyetleri nedeniyle gençlere iş imkânı sunmakta zorlandığını söyledi.
Geçmişte yılda sekiz çırak istihdam edebildiğini belirten Osborne, artık yeni çırak alamadığını ifade etti.
Çalışan sayısının yarıdan fazla azalarak 21'e düştüğünü anlatan işletme sahibi, bir çırağın müşterilere hizmet verebilecek seviyeye gelene kadar eğitilmesinin yaklaşık 60 bin sterline mal olduğunu belirtti.
Osborne, BBC'ye yaptığı açıklamada, çocuklarına iş bulabilmek için maaşlarını ödemeyi teklif eden ailelerle bile karşılaştığını söyledi.
İş başvurularının yoğunluğuna rağmen yeni personel alamadığını belirten Osborne, istihdam maliyetleri altında adeta nefessiz kaldığını dile getirdi.
Vergi İndiriminin Maliyeti 5,1 Milyar Sterlin
Resolution Foundation düşünce kuruluşunun araştırmasına göre, 21-24 yaş grubundaki çalışanlar için işverenlerin Ulusal Sigorta primlerinin tamamen kaldırılması kamu maliyesine yıllık 5,1 milyar sterline mal olabilir.
Alan Milburn'ün raporunda, tüm sektörlerde ve aynı anda uygulanacak bir vergi indiriminin kamu kaynaklarının en verimli kullanımı olmayacağı görüşüne yer verilmesi bekleniyor.
Bunun yerine indirimlerin kademeli ve hedefli şekilde hayata geçirilmesi öneriliyor.
Muhalefetteki Muhafazakâr Parti'nin Çalışma ve Emeklilik Sözcüsü Helen Whately ise hükümetin işletmeler üzerindeki vergi yükünü azaltması gerektiğini savundu.
Gençlere İş ve Eğitim Garantisi
Milburn'ün önerileri yalnızca vergi indirimleriyle sınırlı değil.
Raporda, gençlere iş, mesleki eğitim veya istihdam desteği sunulmasının yasal güvence altına alınması da öneriliyor.
Sunulan fırsatları kabul etmeyen gençlerin sosyal yardımlarında kesintiye gidilebileceği belirtiliyor.
Ayrıca 25 yaş altındaki kişilerin Universal Credit kapsamındaki sağlık desteği ile İngiltere ve Galler'de uygulanan Personal Independence Payment (PIP) engellilik yardımından yararlanma haklarının kaldırılması önerisi de raporun tartışmalı başlıkları arasında bulunuyor.
Milburn, BBC'ye yaptığı açıklamada, özellikle ruh sağlığı sorunları, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (ADHD) veya kaygı bozukluğu yaşayan gençlerin istihdam edilmesinde küçük işletmelerin ek maliyetlerle karşılaşabildiğini belirtti.
Devletin bu maliyetlerin karşılanmasına destek olması gerektiğini savunan Milburn, gençlerin işe alınmasını teşvik edecek ücret sübvansiyonlarını desteklediğini ifade etti.
Hükümetten 90 Bin Gence İş Hedefi
İngiltere Çalışma ve Emeklilik Bakanı Pat McFadden ise hükümetin 18-24 yaş grubundaki gençlere yönelik devlet destekli iş garantisi programını genişleteceğini açıkladı.
Yeni düzenlemeye göre, Universal Credit yardımı alan gençlerin programa katılabilmesi için gereken süre 18 aydan 12 aya indirilecek.
İngiltere, İskoçya ve Galler'de uygulanacak program kapsamında gençlere altı aylık istihdam imkânı sağlanacak.
McFadden, program sayesinde Mart 2029'a kadar 90 binden fazla gencin iş hayatına kazandırılmasının hedeflendiğini bildirdi.
Genç İşsizliği Ekonominin Önemli Sorunlarından Biri
İngiltere'de gençlerin iş gücü piyasasına katılımını artırmaya yönelik tartışmalar, artan işletme maliyetleri ve sosyal yardım sistemine ilişkin reform önerileriyle birlikte devam ediyor.
Alan Milburn tarafından hazırlanan raporun, hükümetin genç istihdamına yönelik gelecekteki politikalarına katkı sağlaması bekleniyor.
Özellikle küçük işletmelerin üzerindeki mali yükün azaltılması ve gençlere daha fazla iş fırsatı sunulması, raporun temel hedefleri arasında bulunuyor.


